Hôm qua tôi đã có vài dòng bình luận về vụ bằng dỏm trường giả rồi (lại tiến sĩ dỏm từ trường giả), nhưng hôm nay thấy bài này nên muốn có thêm vài dòng bàn tiếp.  Chờ đến thứ Hai sẽ có bài hoàn chỉnh hơn về vấn đề này, với hi vọng là không còn những chuyện tốn kém quá nhiều tiền như thế này cho một tờ giấy không có giá trị gì.

Ở VN bây giờ có một nghịch lí khá phổ biến: bổ nhiệm chức vụ trước rồi hợp thức hóa sau.  Chẳng hạn như một người nào đó được tổ chức “cơ cấu” vào một chức vụ dù anh ta chưa có bằng cấp thích hợp, rồi sau đó cơ quan tạo điều kiện để anh ta đi “lấy bằng cấp” hợp thức hóa cho vị trí của mình.  Đó là một nghịch lí, bởi vì đáng lẽ qui trình phải làm ngược lại: có bằng cấp rồi mới được bổ nhiệm vào chức vụ, như đã làm bao đời nay và trên khắp thế giới.

Nghịch lí này tạo ra nhu cầu để mua hay “chạy” bằng cấp.  Có lẽ trường hợp ông giám đốc văn hóa mà bài báo tường trình dưới đây là một trường hợp như thế.  Có lẽ do qui định phải có bằng tiến sĩ mới được làm giám đốc, hay được thăng chức cấp bộ, nên để chuẩn bị cho tương lai ông phải chạy cho được một cái bằng.  Theo tôi thấy, đây chính là vấn nạn về bằng giả và đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ ồ ạt như hiện nay.  Nhìn qua các quan chức cao cấp và trung cấp trong các bộ, phần lớn đều có bằng tiến sĩ. Cái gì quá phổ biến thì trở nên tầm thường.  Không ngạc nhiên khi thấy công chúng đem mấy cái bằng tiến sĩ ra làm chuyện tiếu lâm thời đại.

Không còn nghi ngờ gì nữa: cái trường mà ông giám đốc văn hóa “theo học” là trường giả, và bằng cấp họ cấp cho ông là bằng dỏm.  Trường này không được ai công nhận, vì nó chỉ là một cơ sở kinh doanh bằng cấp (giống như cơ sở kinh doanh đồng hồ dỏm).  Do đó, “bằng cấp” từ trường này cũng hoàn toàn không có giá trị học thuật và pháp lí nào cả.  Như tôi viết hôm qua, cái bằng đó chỉ là một chứng từ rằng ông đã bị (hay tình nguyện bị) lường gạt.

Làm sao nhận dạng ra những trường dỏm?  Sau đây là vài đặc điểm chính mà các cơ sở kinh doanh bằng cấp núp dưới danh xưng “đại học”:

Thứ nhất, họ có những tên giống như trường thật.  Vì để đánh lạc hướng người tìm hiểu và “lặp lờ đánh lận con đen”, nên các cơ sở buôn bán bằng cấp thường lấy những tên mà đọc lên có âm tiết giống như các trường nổi tiếng.  Chẳng hạn như thay vì đại học Harvard, họ nhái tên là đại học Horvard, hay đại học Harward.  Vị quan chức tỉnh Phú Thọ cho biết ông theo học tại trường đại học Nam Thái Bình Dương.  “Trường” này có tên tiếng Anh là Southern Pacific University, nhái theo tên trường thật của Fiji là University of South Pacific!

Thứ hai, các cơ sở bán bằng cấp thường thay đổi địa chỉ rất thường xuyên.  Chẳng hạn như trường “đại học Nam Thái Bình Dương” danh nghĩa là ở Hawaii (Mĩ), nhưng đăng kí thì ở … Malaysia!  Trong thời đại internet, có rất nhiều “trường” chẳng có địa chỉ cụ thể, mà chỉ một website.  Với công nghệ web và thông tin, họ có thể thiết kế một trang web “hoành tráng” giống y như trang web của trường đại học thật.  Thật vậy, có thể nói rằng trang web của các doanh nghiệp bán bằng cấp còn hoành tráng hơn nhiều so với các trang web của đại học thật ở Việt Nam!

Thứ ba, tài liệu trình bày thường sai chính tả và sai văn phạm tiếng Anh.  Sự thật là những người chủ doanh nghiệp “đại học” không thạo tiếng Anh, hay xuất thân từ Phi châu.  Chính vì thế mà tiếng Anh của họ có rất nhiều sai sót.  Ngay cả “bằng cấp” họ cấp cũng có nhiều lỗi chính tả và văn phạm!  Đương nhiên, đối với phần đông người Việt thì những lỗi này khó phát hiện.

Thứ tư, họ thường nhấn mạnh thời gian hoàn tất học rất nhanh.  Thay vì phải bỏ ra 3, 4 năm để hoàn tất chương trình cử nhân, các cơ sở này quảng cáo rằng chương trình cử nhân chỉ cần … 7 ngày.  Ngay cả tiến sĩ cũng chỉ cần … 1 tháng!  Bằng cấp của họ cũng rất mù mờ, không có gì là cụ thể.  Thay vì gọi “cử nhân kinh tế”, họ cố tình đổi thành “Cử nhân kinh tế quản trị kinh doanh” – một ngành học chẳng ai biết có ý nghĩa gì!  Cố nhiên, vì đây là doanh nghiệp mua bán, nên không có vấn đề tiêu chuẩn về đầu vào và đầu ra.  Bất cứ ai cũng có thể “ghi danh” theo học, miễn là có khả năng trả tiền.

Thứ năm, những “trường” dỏm này không có giáo sư, không có giảng đường, và cũng không có chương trình học.  Điều này thì ai cũng có thể hiểu được, bởi vì trong thực tế, những cơ sở kinh doanh này thực chất chỉ là một nhà để xe (garage) hay một khu nho nhỏ trong phòng ngủ hay phòng khách cũng đủ để thiết lập một “đại học” dỏm.

Thời đại internet là cơ hội lí tưởng để các “đại học” dỏm này sinh sôi nảy nở.   Những cơ sở thương mại này cũng chẳng khác gì những doanh nghiệp làm đồng hồ dỏm.  Tức là cơ sở thương mại có đăng kí tên doanh nghiệp đàng hoàng, và hàng hóa của họ là bằng cấp.  Cũng như đồng hồ dỏm, bằng cấp dỏm của họ rất giống bằng cấp thật.  Cố nhiên, bằng cấp của họ không được ai công nhận.  Khách hàng của họ thường là những người nhẹ dạ từ các nước thiếu thông tin và kém tiếng Anh như nước ta.

Điều tôi không ngờ là ông trả giá quá đắt cho một tờ giấy vô giá trị.  Thật vậy, theo như quảng cáo đây đó thì bằng cử nhân chỉ tốn vài trăm đôla, và bằng tiến sĩ cao lắm cũng chỉ 5000 USD.  Có khi họ cạnh tranh nhau (như bán đồng hồ dỏm) và “discount” còn chỉ 1000 USD.  Thế nhưng ông đã trả đến 17,000 USD!  Ôi, số tiền này có khi đã đủ để xây cái cầu qua sông cho mấy em đi học.  Thật là phí tiền!

NVT

PS. Điều khá vui trong bài báo này là câu “Theo thông tin của một đồng nghiệp được đăng tải trên một tờ báo mạng, chúng tôi dễ dàng tìm được trường đại học Nam Thái Bình Dương (Southern Pacific University) mà ông Ân “tu nghiệp”. Theo đó, trường đại học Southern Pacific University nằm trong danh sách 50 trường đại học bị chính quyền bang Hawaii khởi tố, thua kiện và bị đóng cửa.”  Tôi không biết tờ báo nào đăng thông tin này đầu tiên.  Sự thật là chỉ có website của tôi đăng thông tin đó đầu tiên.  Thông tin đó do một đồng nghiệp của tôi tìm ra với không đầy 5 phút.  Đáng lẽ nhà báo phải ghi nguồn, chứ sao lại viết “Theo thông tin của một đồng nghiệp được đăng tải trên một tờ báo mạng”.  Buồn 5 giây cho cách làm bào của SGTT, một chỗ quen biết của tôi! Còn bài báo chính thức thì Tuanvietnam chưa đăng. Chờ thứ Hai sẽ đầy đủ hơn. :-)

====

http://sgtt.com.vn/Thoi-su/124383/%E2%80%9CToi-lam-tien-si-ton-17000-USD%E2%80%9D.html

“Tôi làm tiến sĩ tốn 17.000 USD!”

Trao đổi với phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị online chiều qua 17.6, giám đốc sở Văn hóa - thông tin và du lịch tỉnh Phú Thọ Nguyễn Ngọc Ân (nhân vật đã được đề cập trong bài “Làm tiến sĩ tại Mỹ nhưng không biết tiếng Anh” khẳng định: "Tôi có học tại trường đại học Nam Thái Bình Dương (Southern Pacific University) tại Hoa Kỳ. Trường này toạ lạc tại thành phố New York!".

Tuy nhiên, khi chúng tôi đề nghị muốn xem tấm bằng tiến sĩ của ông thì ông Ân nói “để dịp khác”.

Theo thông tin của một đồng nghiệp được đăng tải trên một tờ báo mạng, chúng tôi dễ dàng tìm được trường đại học Nam Thái Bình Dương (Southern Pacific University) mà ông Ân “tu nghiệp”. Theo đó, trường đại học Southern Pacific University nằm trong danh sách 50 trường đại học bị chính quyền bang Hawaii khởi tố, thua kiện và bị đóng cửa.Trường Southern Pacific University đã bị giải thể từ ngày 28.10.2003 theo phán quyết của tòa án Hawaii. Bằng cấp của trường Southern Pacific University không được Mỹ công nhận.

Còn trường đại học Nam Thái Bình Dương với tên chính thức là “The University of South Pacific” của Fiji, một quốc đảo gần Úc, mới là trường thật. Chúng tôi trao đổi với ông Ân về điều này và hỏi ông học ở Fiji hay Mỹ, ông Ân nói: “Có thể chỗ tôi học ở New York chỉ là phân viện của trường Southern Pacific University!”.

Thưa ông, ông có thể cho biết chi phí học để lấy bằng tiến sĩ của trường Southern Pacific University hết bao nhiêu?

Chắc cũng tốn hơn chục ngàn USD gì đấy!

Ông có thể nói rõ hơn?

17.000 USD!

Thưa ông, đó là kinh phí của tỉnh Phú Thọ hỗ trợ ông đi đào tạo tiến sĩ?

Không, đó là tiền cá nhân, còn tiền kinh phí hỗ trợ của tỉnh thì tôi chưa lấy, mặc dù tỉnh đã có quyết định rồi!

Khóa học cùng ông có bao nhiêu người Việt Nam học cùng ông, ở Phú Thọ có ai học cùng ông không?

Khoảng chín, mười người gì đó, họ đều ở Hà Nội, Thái Nguyên; còn ở Phú Thọ không có ai.

Ông có thể cho chúng tôi xem giáo trình, đĩa CD của trường phát cho ông để ông tự học?

Như tôi đã nói, tôi học trường này là theo kiểu đào tạo từ xa, nên tôi học qua mạng, nộp trả bài cũng qua mạng.

Vậy ông có thể cung cấp cho chúng tôi trang web của trường đại học của ông không?

Không, tôi không nhớ.

Cảm ơn ông!

Hữu Lực- Hà Tuấn