Xin giới thiệu các bạn một cuộc trò chuyện cùng phóng viên Lê Ngọc Sơn (báo Sinh viên Việt Nam) về đại học tư. Câu chuyện xoay quanh vấn đề một số đại học tư đang gặp trở ngại trong việc tuyển sinh viên, vai trò của đại học tư, và theo tôi là cần phân định thế nào là đại học và thế nào là trường cao đẳng dạy nghề. Từ cao đẳng (college) đến đại học (university) là một bước nhảy về học thuật và khoa học chứ không thể đơn giản chỉ … đổi tên. Cũng xin nói thêm một chút cá nhân: tôi và phóng viên LNS từng gặp nhau ngoài đời vài lần, và từng có kỉ niệm lang thang trong một khu phố cổ Hà Nội ngồi quán vỉa hè đến gần nửa đêm, không phải để say xỉn, mà để nói chuyện … giáo dục. Bản ngắn hơn đã đăng trên Sinh viên Việt Nam và bản gốc là đây.

Cách đây không lâu, Chính phủ có ra một dự thảo (?) về việc thu hút giới trí thức Việt kiều (cứ tạm gọi như thế) về nước đóng góp cho khoa học – công nghệ và giáo dục. Lần này, bản dự thảo có nhiều chi tiết hơn lần trước và nếu chỉ đọc sơ qua thì thấy cũng hay hay. Ngay sau đó, tôi có dịp trò chuyện về vấn đề thu hút giới khoa học Việt kiều với phóng viên Phạm Hiệp (người có thời ở Tia Sáng, và sau này thì “đầu quân” cho ĐHQG Hà Nội). Bài này, thật ra chỉ hai đoạn, anh ấy dùng để đăng trên University World News, và tôi post ở đây bản tiếng Việt để các bạn nào quan tâm theo dõi (tựa đề là do tôi đặt). Bối cảnh của bài này cũng có thể xem qua bài trên SGGP.

Bất cứ một lĩnh vực nghiên cứu nào cũng có một số tập san khoa học đăng tải những công trình nghiên cứu. Những tập san cũng là những diễn đàn khoa học, nơi mà các đồng nghiệp có thể chia sẻ kết quả nghiên cứu, ý tưởng, và … kết bạn. Nhưng không phải tập san nào cũng có phẩm chất và uy tín như nhau. Gần đây, trong nước có người bàn đến việc dùng hệ thống xếp hạng tập san của Úc để đánh giá chất lượng tập san, nhưng tôi nghĩ không nên áp dụng hệ thống này.

Trong một bài viết trên báo vietQ gần đây, có ý kiến cho rằng chỉ có nghiên cứu liên quan đến kĩ thuật và công nghệ mới đăng kí bằng sáng chế, còn nghiên cứu cơ bản thì không cần. Tôi e rằng ý kiến này không đúng với thực tế, bởi vì những phát hiện trong nghiên cứu cơ bản nếu có tính ứng dụng vẫn có thể đăng kí bằng sáng chế. Nhân đây, tôi cũng trình bày ý kiến của tôi về so sánh khoa học và công nghệ giữa Úc với Hàn Quốc.