Xin giới thiệu phần II của bài bàn luận về đào tạo tiến sĩ trên sgtt.com. Trong phần này, tôi bàn về tiêu chuẩn của một luận án tiến sĩ,và đối chiếu với những luận án ở Việt Nam. Tôi muốn nói một điểm quan trọng là nếu luận án chẳng có bài báo nào công bố quốc tế, thì nó chỉ là một đống giấy trên kệ sách trong thư viện, ai mà biết được chất lượng luận án ra sao, có đạt chuẩn hay không. Tôi cũng bàn về vấn đề đào tào hậu tiến sĩ (postdoc) mà Việt Nam gần như không có hay không biết đến vì người ta nghĩ học xong tiến sĩ là “đỉnh” rồi, nên chẳng cần học hỏi thêm gì nữa cả.

Xin giới thiệu cùng các bạn một vài ý kiến của tôi liên quan đến việc đào tạo tiến sĩ ở bên nhà. Những ý kiến này xuất phát từ một quyết định gần đây của Bộ GDĐT về việc dừng 57 chương trình đào tạo tiến sĩ. Phần 1 của bài viết đã đăng trên Sài Gòn Tiếp thị với cái tựa đề rất báo chí: Dân không trọng, quốc tế không công nhận. Vì đất không đầy đủ, bên báo phải cắt một vài chỗ (dù họ rất giỏi biên tập). Do đó, tôi post lên đây bản gốc có cả phần box 1 để dễ theo dõi. (Có thể xem thêm phần bình luận ở cuối này).

Ở Úc, cứ đến hẹn lại lên, tháng Ba là tháng viết đề cương xin tài trợ. Các đại học và trung tâm nghiên cứu, người ta tất tả viết và viết.  Trong đề cương nghiên cứu, có một phần rất khó viết đối với người châu Á, đó là phần tự nói về mình, còn gọi là track record! Hội đồng xét duyệt đề cương sẽ cho điểm để quyết định tài trợ hay không, và phần track record chiếm đến 15% trọng số của điểm. Đánh giá thành tựu của một nhà khoa học là một vấn đề khó khăn. Quan điểm phổ biến trong giới khoa học là chỉ có thể đánh giá bằng định tính (tức là đồng nghiệp đánh giá với nhau). Nhưng trong khoảng 30 năm gần đây thì có quan điểm cho rằng định tính rất dễ dẫn đến sai lầm, và họ đề nghị đánh giá bằng các chỉ số mang tính định lượng. Nhiều nghiên cứu cho thấy mối tương quan giữa đánh giá định tính và định lượng khá cao.

R là một ngôn ngữ hay cũng có thể xem là một software rất phổ biến cho phân tích dữ liệu nghiên cứu. Tôi đã giới thiệu ngôn ngữ này vào Việt Nam từ năm 2005 qua một cuốn sách (sẽ tái bản nay mai), và từ đó đã có rất nhiều bạn sinh viên và nhà khoa học sử dụng, và có thể nói là hình thành một cộng đồng R ở Việt Nam. Để giới thiệu R một cách đơn giản, tôi rất hân hạnh giới thiệu cùng các bạn loạt bài giảng R do tôi thực hiện trên youtube qua thu âm trên máy tính cá nhân của tôi.