Trong bài trước tôi đã mô tả triết lí và 4 nguyên tắc trong việc soạn biểu đồ khoa học. Tiếp theo bài đó, bài này sẽ bàn về lie factor mà tôi tạm dịch là yếu tố dối hay đúng hơn là chỉ số dối. Khái niệm chỉ số dối cũng là một phát kiến quan trọng của Gs Edward Tufte, nhưng rất ít người biết đến. Chỉ số dối cho phép chúng ta đánh giá một biểu đồ có "gian dối" hay không. Chỉ số dối cũng là một kim chỉ nam để chúng ta có thể thiết kế một biểu đồ đạt chuẩn mà không bị chỉ trích là thiếu thành thật.

Những tháng cuối năm 2012 có những thông tin làm chúng ta phải suy nghĩ về hiện tình của đất nước. Bản tương trình về năng lực cạnh tranh toàn cầu (2012-2013) của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho thấy Việt Nam tụt 10 hạng so với năm ngoái. Hiện nay, trong số 144 nền kinh tế trên thế giới, Việt Nam xếp ở hạng 75, vị trí thấp nhất kể từ khi tham gia xếp hạng. Cho dù bảng xếp hạng của WEF còn vài vấn đề cần bàn thêm về mặt phương pháp, kết quả trên cũng đáng báo động, nhất là trong mục tiêu công nghiệp hoá đất nước vào năm 2020.

Tôi muốn nói đến lí thuyết những bà mẹ sinh con trai bị giảm tuổi thọ. Tuần vừa qua, báo chí đại chúng lại ồn ào vì một nghiên cứu mới được công bố cho thấy những phụ nữ sống vào thời tiền kĩ nghệ hoá ở Phần Lan sinh nhiều con trai bị giảm tuổi thọ. Đứng về mặt sinh học tiến hoá, lí thuyết đó nghe qua thì phù hợp với logic. Nhưng trong thực tế thì dữ liệu không hẳn nhất quán với lí thuyết đó, nếu xem xét cẩn thận ...

Câu chuyện tấm biển trước cửa một nhà hàng Beijing Snacks (không phục vụ người Nhật, Phi Luật Tân, Việt Nam, và Chó) đã gây nên một làn sóng câm phẫn và phản đối. Xin giới thiệu một bài viết về tấm biển kì thị đó. Tác giả bài viết là Ngọc Long, một nghiên cứu sinh ở China. Xin có lời hoan hô và cám ơn tác giả đã chia sẻ bài viết.